xG (Gol Beklentisi) Nedir ve Nasıl Hesaplanır?

İstatistiğin Yeni Kralı: xG

Futbol severlerin son yıllarda sıkça duyduğu "xG" yani "Gol Beklentisi" (Expected Goals), bir şutun gol olma ihtimalini 0 ile 1 arasında bir değerle ifade eden istatistiksel bir modeldir. Peki, bu model neye göre çalışır ve bize ne anlatır?

xG Nasıl Hesaplanır?

Bir şutun xG değerini belirleyen birçok faktör vardır. Yapay zeka modelleri, geçmişteki binlerce maçtan elde edilen yüz binlerce şut verisini analiz ederek şu parametreleri dikkate alır:

• Mesafe: Kaleye ne kadar yakın?
• Açı: Kaleyi ne kadar geniş bir açıdan görüyor?
• Vücut Kısmı: Şut ayakla mı yoksa kafa ile mi atıldı?
• Oyun Türü: Akan oyun mu, frikik mi, yoksa penaltı mı?
• Savunma Baskısı: Şut anında savunmacıların konumu nedir?

Örneklerle xG

Altı pasın içinden, kaleciyle karşı karşıya boş kaleye atılan bir şutun xG değeri 0.90 (yani %90 gol) olabilirken, ceza sahası dışından ve kalabalık savunma arasından çekilen bir şutun xG değeri 0.02 (yani %2 gol) olabilir.

Neden Önemli?

xG, skor tabelasının ötesine bakmamızı sağlar. Bir takım maçı 1-0 kaybetmiş olabilir, ancak xG verisi 2.50 ise bu, o takımın aslında çok net pozisyonlara girdiğini ancak son vuruşlarda beceriksiz veya şanssız olduğunu gösterir. Uzun vadeli performans analizinde xG, takımların gerçek potansiyelini skordan daha iyi yansıtır.